MijnWerkgever.nl Hoeveel vakantiedagen heeft een werknemer wettelijk?

Hoeveel vakantiedagen heeft een werknemer wettelijk?

In Nederland hebben werknemers recht op minimaal 20 vakantiedagen — ontdek hoe berekening, verval en opbouw bij ziekte werken.

Versleten leren bureaukalender open op een zomerse week, dagen gemarkeerd met paperclips, groene plant en dampende koffie in warm goudkleurig kantoorlicht.

Een werknemer in Nederland heeft wettelijk recht op minimaal vier keer het aantal uren dat hij of zij per week werkt. Bij een fulltime werkweek van 40 uur zijn dat 160 vakantie-uren per jaar, oftewel 20 vakantiedagen. Dit minimum geldt voor elke werknemer, ongeacht de sector of het type contract.

Naast dit wettelijk minimum kennen veel cao’s en arbeidsovereenkomsten extra vakantiedagen, de zogenoemde bovenwettelijke dagen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over vakantiedagen: van berekening bij deeltijd tot wat er gebeurt bij ziekte.

Hoeveel vakantiedagen zijn wettelijk verplicht in Nederland?

In Nederland heeft elke werknemer wettelijk recht op minimaal vier keer de overeengekomen arbeidsduur per week. Bij een fulltime dienstverband van 40 uur per week zijn dat 160 vakantie-uren, wat neerkomt op 20 werkdagen per jaar. Dit is het wettelijk minimumaantal vakantiedagen dat voor alle werknemers geldt.

Dit recht is vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek en geldt ongeacht de sector, het type contract of de duur van het dienstverband. Werknemers bouwen vakantiedagen op over elke gewerkte maand. Wie in de loop van het jaar in dienst treedt, ontvangt een evenredig deel van het jaarlijkse recht op vakantiedagen.

Belangrijk om te weten: de wet stelt een minimum, geen maximum. Werkgevers mogen altijd meer vakantiedagen toekennen dan de wettelijke ondergrens. In de praktijk krijgen veel werknemers via hun cao of arbeidscontract aanvullende vakantiedagen bovenop het wettelijk minimum.

Hoe bereken je het aantal vakantiedagen bij deeltijd?

Bij deeltijdwerk bereken je het aantal vakantiedagen op basis van het werkelijke aantal uren per week. De formule is eenvoudig: aantal werkuren per week vermenigvuldigd met 4. Een werknemer die 24 uur per week werkt, heeft dus recht op 96 vakantie-uren per jaar, wat neerkomt op 12 werkdagen van 8 uur of 16 dagen van 6 uur.

Het handigst is om vakantiedagen bij deeltijd altijd in uren te berekenen en bij te houden. Zo voorkom je verwarring wanneer iemand niet elke dag evenveel uren werkt. Een werknemer die maandag 8 uur werkt en vrijdag maar 4 uur, neemt op die vrijdag ook minder vakantie-uren op dan op maandag.

Stel dat een medewerker 32 uur per week werkt, verdeeld over vier dagen van 8 uur. Dan heeft hij of zij recht op 128 vakantie-uren per jaar. Neemt deze medewerker een week vakantie op, dan worden 32 uur van het saldo afgeschreven, niet 40.

Wat is het verschil tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen?

Wettelijke vakantiedagen zijn de minimale vakantiedagen die de wet voorschrijft, namelijk vier keer de wekelijkse arbeidsduur. Bovenwettelijke vakantiedagen zijn de extra dagen die een werkgever bovenop dit minimum toekent, via de cao of het individuele arbeidscontract. Het onderscheid is belangrijk omdat voor beide groepen andere regels gelden voor verval en uitbetaling.

Voor wettelijke vakantiedagen geldt een korte vervaltermijn van zes maanden na het jaar waarin ze zijn opgebouwd. Bovenwettelijke vakantiedagen hebben een langere verjaringstermijn van vijf jaar. Dit betekent dat werknemers meer tijd hebben om hun extra dagen op te nemen voordat ze vervallen.

In de praktijk zien veel werkgevers in arbeidsintensieve sectoren, zoals de bouw, techniek of groenvoorziening, dat cao’s meerdere extra vakantiedagen toekennen. Hierdoor kan het totaal aantal vakantiedagen uitkomen op 25 dagen of meer per jaar bij een fulltime dienstverband.

Wanneer vervallen vakantiedagen van een werknemer?

Wettelijke vakantiedagen vervallen zes maanden na het einde van het kalenderjaar waarin ze zijn opgebouwd. Vakantiedagen die in 2025 zijn opgebouwd vervallen dus op 1 juli 2026, tenzij de werknemer ze voor die datum heeft opgenomen. Bovenwettelijke vakantiedagen hebben een verjaringstermijn van vijf jaar.

Er is een belangrijke uitzondering op de vervaltermijn van zes maanden. Als een werkgever een werknemer redelijkerwijs niet in de gelegenheid heeft gesteld om vakantie op te nemen, dan vervallen de wettelijke vakantiedagen niet automatisch. De werkgever moet aantoonbaar hebben gestimuleerd dat de werknemer zijn vakantiedagen opneemt. Doet hij dat niet, dan blijven de dagen gewoon staan.

Het is verstandig om als werkgever tijdig te communiceren over het vakantiedagensaldo van medewerkers. Wijs werknemers actief op een hoog saldo en moedig hen aan om vakantie op te nemen. Zo voorkom je ophoping van vakantiedagen en de bijbehorende financiële verplichtingen.

Mogen vakantiedagen worden uitbetaald in plaats van opgenomen?

Wettelijke vakantiedagen mogen niet worden uitbetaald zolang het dienstverband loopt. De wet verplicht werknemers om vakantie daadwerkelijk op te nemen, zodat zij kunnen uitrusten. Uitbetaling van wettelijke vakantiedagen tijdens het dienstverband is niet toegestaan en een dergelijke afspraak is juridisch nietig.

Bovenwettelijke vakantiedagen mogen wel worden uitbetaald, mits werkgever en werknemer dit schriftelijk overeenkomen. Dit kan een handige optie zijn wanneer een werknemer een hoog saldo aan extra dagen heeft opgebouwd en dit liever laat uitbetalen dan opnemen.

Bij het einde van een dienstverband gelden andere regels. Op dat moment moeten alle resterende vakantiedagen, zowel wettelijk als bovenwettelijk, worden uitbetaald tegen het geldende uurloon. De werkgever is verplicht om dit mee te nemen in de eindafrekening.

Hoe gaat vakantiedagopbouw bij ziekte?

Een werknemer bouwt ook tijdens ziekte vakantiedagen op. Dat geldt voor de volledige periode van ziekte, niet alleen voor de eerste zes maanden. Dit is een wettelijk recht dat werknemers beschermt: ziekte heeft geen invloed op de opbouw van het minimumaantal vakantiedagen.

Tot 2009 gold dat werknemers alleen over de laatste zes maanden van hun ziekte vakantiedagen opbouwden. Na een uitspraak van het Europese Hof van Justitie is de Nederlandse wet aangepast. Sindsdien bouwt een zieke werknemer over de gehele ziekteperiode vakantiedagen op, gelijk aan een gezonde werknemer in dezelfde functie.

Praktisch betekent dit dat een werknemer die een jaar ziek is bij een fulltime dienstverband toch recht heeft op 20 vakantiedagen. Als de werknemer tijdens ziekte geen vakantie heeft kunnen opnemen, tellen die dagen mee voor het saldo. De korte vervaltermijn van zes maanden geldt hier ook, maar pas vanaf het moment dat de werknemer weer in staat is om vakantie op te nemen.

Hoe wij je helpen met vakantiedagen en personeelsadministratie

Het bijhouden van vakantiedagensaldi, het onderscheiden van wettelijke en bovenwettelijke dagen en het correct verwerken van opbouw tijdens ziekte: het kost meer tijd dan het lijkt. Zeker als je als mkb-ondernemer ook nog andere zaken aan je hoofd hebt.

Wij nemen als externe HR-afdeling de volledige personeelsadministratie uit handen, inclusief:

  • Automatische berekening en bijhouding van vakantiedagensaldi per medewerker
  • Inzicht in wettelijke en bovenwettelijke dagen via onze app voor jou en je medewerkers
  • Correcte verwerking van vakantiedagopbouw bij ziekte en deeltijdcontracten
  • Tijdige signalering bij hoge vakantiedagensaldi om ophoping te voorkomen
  • Correcte eindafrekening bij uitdiensttreding

Wij werken als goedkoper alternatief voor payrolling: je medewerkers blijven op jouw loonlijst, maar wij regelen alle administratie. Wil je weten wat wij voor jouw bedrijf kunnen betekenen? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.

Gerelateerde artikelen

Kennisbank

Stop met payrolling. 

Start met MijnWerkgever.nl

Klaar om te starten of nog wat vragen? Plan direct een kennismaking.