Een werknemer vraagt bijzonder verlof aan door dit tijdig bij de werkgever te melden, bij voorkeur schriftelijk of via de daarvoor bestemde bedrijfsprocedure. Bijzonder verlof geldt voor persoonlijke omstandigheden zoals een huwelijk, overlijden of een verhuizing. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het aanvragen van bijzonder verlof, de regels en de verwerking ervan.
Wanneer heeft een werknemer recht op bijzonder verlof?
Een werknemer heeft recht op bijzonder verlof bij bijzondere persoonlijke omstandigheden die buiten de reguliere vakantiedagen vallen. Denk aan gebeurtenissen zoals een huwelijk, een overlijden in de familie, een jubileum, de bevalling van een partner of een verhuizing. Het recht op bijzonder verlof is vastgelegd in de wet en vaak verder uitgewerkt in de toepasselijke cao.
De Wet arbeid en zorg (WAZO) vormt de wettelijke basis voor verschillende vormen van verlof in Nederland. Bijzonder verlof valt hier deels onder, maar wordt ook geregeld via cao-afspraken of individuele arbeidscontracten. Welke situaties precies recht geven op bijzonder verlof, hangt dus af van de sector en de geldende cao.
Veelvoorkomende situaties die recht geven op bijzonder verlof zijn:
- Huwelijk of geregistreerd partnerschap van de werknemer zelf
- Overlijden van een naast familielid (partner, kind, ouder, broer of zus)
- Bevalling van de partner
- Jubileum van de werknemer of het bedrijf
- Verhuizing
- Artsbezoek dat niet buiten werktijd kan plaatsvinden
Hoeveel dagen bijzonder verlof heeft een werknemer recht op?
Het aantal dagen bijzonder verlof verschilt per situatie en per cao. Bij een eigen huwelijk geldt doorgaans twee dagen verlof, bij overlijden van een naast familielid varieert dit van één tot vier dagen, afhankelijk van de relatie. Er is geen universeel wettelijk vastgesteld aantal dagen voor alle situaties.
De meeste cao’s bevatten een specifieke tabel met het aantal verlofdagen per situatie. Omdat MijnWerkgever.nl actief is in sectoren zoals bouw, schildersbedrijven en groenvoorziening, gelden daar eigen cao-afspraken die de exacte aantallen bepalen. Controleer altijd de toepasselijke cao voor de exacte regelgeving die geldt voor jouw medewerkers.
Voorbeelden van gangbare aantallen in Nederland:
- Eigen huwelijk: 2 dagen
- Overlijden partner of kind: 4 dagen
- Overlijden ouder of schoonouder: 2 tot 4 dagen
- Overlijden broer, zus of grootouder: 1 tot 2 dagen
- Verhuizing: 1 dag (soms alleen als dit niet buiten werktijd kan)
- 25- of 40-jarig huwelijksjubileum: 1 dag
Hoe vraagt een werknemer bijzonder verlof aan bij de werkgever?
Een werknemer vraagt bijzonder verlof aan door de werkgever zo vroeg mogelijk te informeren over de situatie en de gewenste verlofdagen. Dit kan mondeling, maar een schriftelijke aanvraag via e-mail of een HR-systeem verdient de voorkeur. Zo is er een duidelijk vastgelegde aanvraag voor beide partijen.
Omdat bijzonder verlof vaak samenhangt met onverwachte gebeurtenissen zoals een overlijden, is het niet altijd mogelijk om dit ver van tevoren aan te vragen. In dat geval meldt de werknemer de situatie zo snel mogelijk en volgt de formele aanvraag achteraf. Voor geplande situaties, zoals een huwelijk, geldt dat de werknemer dit tijdig aangeeft zodat de werkgever rekening kan houden met de planning.
Een goede aanvraag bevat:
- De reden voor het bijzonder verlof
- De gewenste datum of data
- Het aantal gevraagde dagen
- Eventueel een bewijsstuk (trouwakte, overlijdensakte), als de werkgever dit vraagt
Mag een werkgever bijzonder verlof weigeren?
Een werkgever mag bijzonder verlof in principe niet weigeren als de werknemer recht heeft op dat verlof op basis van de wet of de cao. Bijzonder verlof is geen gunst maar een recht. Weigering is alleen mogelijk als de werknemer geen recht heeft op het gevraagde verlof, of als de situatie niet valt onder de geldende regeling.
Wel mag een werkgever vragen om bewijs van de situatie, zoals een trouwakte of overlijdensakte. Dit is toegestaan zolang dit redelijk is en niet in strijd met de privacy van de werknemer. De werkgever mag het verlof niet weigeren puur vanwege operationele drukte als het recht wettelijk of via de cao is vastgesteld.
Als een werknemer en werkgever een meningsverschil hebben over de aanspraak op bijzonder verlof, is het verstandig om de toepasselijke cao erbij te pakken. Staat het recht daar duidelijk in, dan is weigering juridisch niet houdbaar.
Wat is het verschil tussen bijzonder verlof en calamiteitenverlof?
Bijzonder verlof geldt voor persoonlijke omstandigheden die vooraf bekend zijn of planbaar, zoals een huwelijk of verhuizing. Calamiteitenverlof is bedoeld voor onvoorziene, acute situaties waarbij de werknemer direct weg moet, zoals een plotselinge ziekte van een kind of een noodsituatie thuis. Calamiteitenverlof is van korte duur en wordt betaald door de werkgever.
Het onderscheid is belangrijk voor zowel de werknemer als de werkgever:
- Bijzonder verlof: Vastgelegd in cao of arbeidscontract, meerdere dagen mogelijk, aanvraag is planbaar
- Calamiteitenverlof: Gebaseerd op de Wet arbeid en zorg, kortdurend (uren tot maximaal een dag), voor acute noodsituaties
In de praktijk gaat calamiteitenverlof over in bijzonder verlof als de situatie langer duurt dan die eerste nooddag. Denk aan een overlijden: de eerste dag is calamiteitenverlof, de daaropvolgende dagen voor de begrafenis vallen onder bijzonder verlof.
Hoe verwerkt een werkgever bijzonder verlof in de salarisadministratie?
Bijzonder verlof wordt doorgaans verwerkt als betaald verlof in de salarisadministratie. De werknemer ontvangt over de verlofdagen het normale loon, en de dagen worden apart geregistreerd in de verlofadministratie. Ze worden niet afgeschreven van het reguliere vakantiesaldo van de werknemer.
Concreet betekent dit voor de salarisadministratie:
- De verlofdagen worden geregistreerd onder de categorie bijzonder verlof
- Het loon over die dagen wordt normaal uitbetaald
- De dagen tellen niet mee als vakantiedagen
- Bij cao-gebonden verlof gelden de specifieke regels uit die cao
Een correcte registratie is belangrijk om discussies achteraf te voorkomen en om te voldoen aan de wettelijke bewaarplicht voor loonadministratie. Gebruik een helder systeem om verlofsoorten van elkaar te onderscheiden.
Hoe wij je helpen met bijzonder verlof en personeelsadministratie
Bijzonder verlof correct afhandelen klinkt eenvoudig, maar in de praktijk komen er regelmatig vragen bij kijken: welke cao is van toepassing, hoeveel dagen gelden er, en hoe registreer je dit correct in de loonadministratie? Wij nemen die administratieve last volledig van je over als externe HR-afdeling voor mkb-werkgevers.
Wat wij voor je regelen:
- Correcte toepassing van de geldende cao, inclusief verlofrechten
- Registratie en verwerking van bijzonder verlof in de salarisadministratie
- Digitale verlofregistratie via onze app, toegankelijk voor jou en je medewerkers
- Persoonlijk advies bij vragen over verlof, ziekteverzuim en contractbeheer
- Alles verwerkt in één overzichtelijke factuur, zonder verborgen kosten
Wil je weten hoe wij jouw personeelsadministratie eenvoudiger en goedkoper maken dan traditionele payrolling? Neem contact met ons op en ontdek wat wij voor jouw bedrijf kunnen betekenen.
