Ziekteverzuim heeft directe gevolgen voor de premies die je als werkgever betaalt. Hoe meer medewerkers langdurig ziek zijn, hoe hoger je gedifferentieerde WGA-premie en je totale Whk-premie worden. Dit geldt met name voor mkb-werkgevers die eigenrisicodrager zijn of vallen onder de publieke verzekering via het UWV. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over verzuim, premies en wat je als werkgever kunt doen om de kosten te beheersen.
Hoe worden werkgeverspremies berekend bij ziekteverzuim?
Werkgeverspremies bij ziekteverzuim worden berekend op basis van je verzuimhistorie, de loonsom van je bedrijf en de uitkeringen die het UWV heeft uitbetaald aan (voormalige) medewerkers. De overheid kijkt naar de verhouding tussen wat jij als werkgever hebt bijgedragen aan het systeem en wat er vanuit jouw bedrijf aan uitkeringen is verstrekt. Dit noemen we de gedifferentieerde premie.
De premies die relevant zijn bij ziekteverzuim vallen onder de Werkhervattingskas (Whk). Deze kas bestaat uit twee onderdelen:
- WGA-premie (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten): voor medewerkers die gedeeltelijk arbeidsongeschikt raken na twee jaar ziekte
- ZW-premie (Ziektewet-premie): voor medewerkers zonder vaste aanstelling, zoals tijdelijke krachten of mensen met een uitkering, die ziek worden
Het UWV stelt elk jaar in november de gedifferentieerde premie voor het volgende jaar vast. De berekening is gebaseerd op de uitkeringen die zijn verstrekt in een zogeheten referteperiode van meerdere jaren. Heb je als werkgever relatief veel verzuim gehad, dan stijgt je premie. Heb je weinig verzuim, dan profiteer je van een lagere bijdrage.
Wat is de gedifferentieerde WGA-premie en hoe werkt die?
De gedifferentieerde WGA-premie is een werkgeverspremie die varieert op basis van het aantal WGA-uitkeringen dat is toegekend aan voormalige medewerkers van jouw bedrijf. Hoe meer medewerkers vanuit jouw loonlijst in de WGA terechtkomen, hoe hoger jouw individuele premie wordt vastgesteld. Dit maakt de WGA-premie een directe financiële prikkel om verzuim te beperken.
De WGA-premie geldt voor medewerkers die na twee jaar ziekte gedeeltelijk arbeidsgeschikt worden verklaard. Het UWV betaalt hun dan een WGA-uitkering. Als jij de werkgever was ten tijde van hun ziekte, worden die uitkeringskosten deels aan jou toegerekend. Dit gebeurt via een zogenoemde individuele premiedifferentiatie.
Kleine werkgevers (met een loonsom onder een bepaalde drempel) betalen een sectorale premie, die gebaseerd is op het gemiddelde verzuim in hun sector. Grotere werkgevers betalen een volledig individueel bepaalde premie. Middelgrote werkgevers betalen een gewogen mix van beide. De grenzen voor klein, middelgroot en groot worden jaarlijks door de Belastingdienst vastgesteld en zijn afhankelijk van de loonsom.
Hoe lang duurt het voordat verzuim de premie verhoogt?
Het duurt gemiddeld twee tot vier jaar voordat ziekteverzuim zichtbaar wordt in een hogere WGA-premie. Dit komt doordat de premie gebaseerd is op uitkeringen die pas worden toegekend na twee jaar ziekte, en doordat het UWV een referteperiode van meerdere jaren hanteert bij de berekening.
De tijdlijn ziet er globaal zo uit:
- Jaar 1 en 2: De medewerker is ziek. Jij betaalt als werkgever het loon door (loondoorbetaling bij ziekte). Dit heeft nog geen directe invloed op je Whk-premie, maar wel op je bedrijfskosten.
- Na 2 jaar: Het UWV beoordeelt of de medewerker in aanmerking komt voor een WGA-uitkering. Wordt die toegekend, dan wordt dit toegerekend aan jou als voormalige werkgever.
- Referteperiode: Het UWV berekent de premie op basis van uitkeringen uit een periode van meerdere jaren terug. Dit betekent dat verzuim van vandaag pas over enkele jaren volledig in de premie doorwerkt.
De vertraging in de premiewerking betekent ook dat de effecten van goed verzuimbeleid pas later zichtbaar worden in lagere premies. Dit maakt vroeg ingrijpen des te belangrijker.
Welke soorten verzuim hebben het meeste invloed op de premie?
Langdurig ziekteverzuim dat leidt tot een WGA-uitkering of een Ziektewet-uitkering heeft de grootste invloed op je premies als werkgever. Kortdurend verzuim dat binnen twee jaar volledig herstelt, telt niet mee voor de gedifferentieerde WGA-premie, maar verhoogt wel je directe loonkosten door de loondoorbetalingsverplichting.
Verzuim dat de premie het sterkst beïnvloedt:
- Langdurig verzuim dat uitmondt in WGA: Dit is de zwaarste categorie. De uitkeringen worden direct aan jou als werkgever toegerekend.
- Verzuim van tijdelijke medewerkers en uitzendkrachten: Als zij ziek worden en in de Ziektewet terechtkomen, kan dit via de ZW-premie aan jou worden toegerekend als je ze in dienst had.
- Verzuim in arbeidsintensieve sectoren: In sectoren als bouw, schoonmaak en groenvoorziening is het risico op langdurig verzuim door fysieke klachten hoger, wat de premiedruk vergroot.
Kortdurend verzuim (enkele dagen tot weken) heeft geen directe invloed op de Whk-premie, maar telt wel mee in je totale verzuimpercentage. Een hoog verzuimpercentage vergroot de kans dat verzuim escaleert naar langdurige uitval.
Kan een werkgever de premieverhoging door verzuim voorkomen?
Ja, een werkgever kan maatregelen nemen die de kans op premieverhogingen door verzuim aanzienlijk verkleinen. De sleutel ligt in vroege interventie, goed verzuimbeleid en actieve begeleiding van zieke medewerkers. Hoe sneller je ingrijpt, hoe kleiner de kans dat verzuim doorgroeit naar langdurige arbeidsongeschiktheid.
Praktische maatregelen die helpen:
- Actief verzuimbeleid voeren: Snel contact opnemen bij ziekmelding en een duidelijk re-integratietraject opstarten verkleint de kans op langdurige uitval.
- Een bedrijfsarts inschakelen: Een bedrijfsarts kan vroeg beoordelen wat nodig is om een medewerker te laten re-integreren, ook gedeeltelijk.
- Eigenrisicodrager worden: Als eigenrisicodrager betaal je geen gedifferentieerde WGA-premie aan het UWV, maar draag je zelf het risico. Dit kan voordelig zijn als je een laag verzuim hebt en de uitkeringskosten zelf wilt beheersen.
- Investeren in preventie: Ergonomische werkplekken, goede arbeidsomstandigheden en aandacht voor werkdruk verlagen het verzuimrisico structureel.
- Re-integratie in spoor 2: Als re-integratie bij de eigen werkgever niet lukt, is tijdige inzet van re-integratie bij een andere werkgever (tweede spoor) verplicht en kan dit een WGA-uitkering voorkomen.
Wat zijn de totale kosten van verzuim voor een mkb-werkgever?
De totale kosten van verzuim voor een mkb-werkgever gaan ver verder dan alleen de loondoorbetaling. Je betaalt ook hogere premies, maakt kosten voor vervanging, verliest productiviteit en investeert tijd in begeleiding en re-integratie. Al deze factoren bij elkaar maken verzuim een van de grootste financiële risico’s voor kleine en middelgrote bedrijven.
De kostenposten op een rij:
- Loondoorbetaling: Je bent wettelijk verplicht minimaal 70% van het loon door te betalen gedurende twee jaar ziekte. In veel cao’s is dit hoger.
- Kosten voor vervanging: Een zieke medewerker moet vaak worden vervangen, wat leidt tot extra loonkosten of inhuurkosten.
- Stijgende Whk-premie: Na langdurig verzuim stijgt je gedifferentieerde WGA-premie of ZW-premie, soms voor meerdere jaren achtereen.
- Kosten voor bedrijfsarts en re-integratiebureau: Begeleiding en re-integratietrajecten brengen directe kosten met zich mee.
- Productiviteitsverlies: Collega’s moeten bijspringen, wat leidt tot hogere werkdruk en mogelijk meer verzuim elders in het team.
Verzuim is daarmee niet alleen een HR-probleem, maar een direct bedrijfsrisico dat de winstgevendheid van je onderneming raakt. Vroeg ingrijpen en een structureel verzuimbeleid zijn geen luxe, maar een verstandige investering.
Hoe wij je helpen met verzuim en premiebeheersing
Als externe HR-afdeling voor mkb-werkgevers ondersteunen wij je actief bij het beheersen van verzuim en de bijbehorende premiekosten. We nemen de administratieve en juridische last van je over, zodat jij je kunt richten op je bedrijf. Dit is wat we voor je regelen:
- Volledige begeleiding bij ziekteverzuim, van ziekmelding tot re-integratieplan
- Inzicht in je Whk-premie en wat je kunt doen om deze te verlagen
- Ondersteuning bij cao-naleving en contractbeheer, zodat je geen onnodige risico’s loopt
- Toegang tot een digitale app voor werkgevers en medewerkers, met overzicht van verlof, loonstroken en verzuimgegevens
- Lagere loonheffing en verzuimpremies door sectorvoordelen voor mkb-werkgevers, in plaats van de dure uitzendsector-tarieven die bij payrolling gelden
Wil je weten wat wij voor jouw bedrijf kunnen betekenen op het gebied van verzuim en premiebeheersing? Neem contact met ons op en ontdek hoe wij je als mkb-werkgever volledig ontzorgen.
Gerelateerde artikelen
- Hoe blijf je als hoofdaannemer gevrijwaard van ketenaansprakelijkheid?
- Hoeveel vakantiedagen geldt er in de cao kleinmetaal?
- Wanneer is payrolling niet de beste keuze voor een werkgever?
- Hoe zit het met loonheffingen als je salarisadministratie uitbesteedt?
- Hoe zet ik vakpersoneel op de loonlijst zonder administratieve rompslomp?
