Het tijdspaarfonds (TSF) en roostervrije dagen (RVD) zijn beide manieren waarop werknemers in bepaalde sectoren extra vrije tijd of financiële ruimte opbouwen bovenop hun reguliere vakantiedagen. Het belangrijkste verschil is de flexibiliteit: tijdspaarfondsuren kan een werknemer zelf inzetten voor verlof of uitbetaling, terwijl roostervrije dagen door de werkgever worden ingepland. Welke regels precies gelden, hangt af van de cao die op jouw bedrijf van toepassing is.
Hoe worden tijdspaarfonds en roostervrije dagen opgebouwd?
Tijdspaarfondsuren worden opgebouwd als een percentage van de gewerkte uren. Per gewerkt uur reserveert de werkgever een vastgesteld percentage in een fonds op naam van de werknemer. Roostervrije dagen worden niet per uur opgebouwd, maar als vaste vrije dagen per jaar toegekend op basis van de cao of het arbeidscontract.
Bij het tijdspaarfonds (TSF) gaat het om een doorlopende opbouw. Hoe meer uren een werknemer maakt, hoe meer uren er in het fonds terechtkomen. Het percentage verschilt per cao, maar ligt in veel sectoren tussen de 5% en 15% van de gewerkte uren. In de bouw en afbouw is het TSF al jarenlang een vast onderdeel van de arbeidsvoorwaarden.
Roostervrije dagen werken anders. De cao bepaalt hoeveel RVD-dagen een werknemer per jaar krijgt, los van hoeveel uren hij of zij werkt. Denk aan een vast aantal van zes, acht of tien dagen per jaar, afhankelijk van de sector en de cao-afspraken. Deze dagen worden aan het begin van het jaar of per kwartaal toegekend.
Wat mag een werknemer doen met tijdspaarfondsuren?
Een werknemer mag tijdspaarfondsuren gebruiken voor extra verlof, maar in veel cao’s is ook uitbetaling mogelijk. De werknemer kiest zelf wanneer hij of zij de uren opneemt, binnen de afspraken die de cao hierover maakt. Dit maakt het TSF een flexibel instrument voor werknemers die zelf willen bepalen wanneer ze vrij nemen of extra inkomen willen.
Concrete toepassingen van tijdspaarfondsuren zijn:
- Opnemen als extra verlofdag wanneer de werknemer dat wil
- Inzetten voor ouderschapsverlof of zorgverlof
- Uitbetalen laten op een moment naar keuze (als de cao dit toestaat)
- Gebruiken als overbrugging bij minder werk of seizoensgebonden dips
- Sparen voor een langere aaneengesloten periode van verlof
De spelregels rond uitbetaling en opname staan altijd in de cao. Sommige cao’s stellen een maximum aan het saldo dat een werknemer mag opsparen. Gaat het saldo daarboven, dan worden de uren automatisch uitbetaald of verplicht opgenomen. Het is als werkgever belangrijk om dit bij te houden in de personeelsadministratie, zodat je geen verrassingen tegenkomt.
Wie bepaalt wanneer roostervrije dagen worden opgenomen?
Bij roostervrije dagen ligt de regie grotendeels bij de werkgever. De werkgever stelt het rooster vast en bepaalt op welke dagen de RVD-dagen worden ingepland, vaak in overleg met het personeel. Dit is een wezenlijk verschil met tijdspaarfondsuren, waarbij de werknemer zelf het initiatief neemt.
In de praktijk worden roostervrije dagen vaak collectief ingepland, bijvoorbeeld rond feestdagen, in rustige periodes of als de werkgever een bedrijfssluiting wil doorvoeren. Denk aan de dagen tussen Kerst en Nieuwjaar, of een week in de bouwvak. De cao bepaalt of de werkgever dit eenzijdig mag doen of dat overleg met de werknemer verplicht is.
Sommige cao’s geven de werknemer wel de mogelijkheid om een deel van de RVD-dagen zelf op te nemen, maar dit is de uitzondering. In de meeste gevallen staat de cao toe dat de werkgever de planning bepaalt, zolang hij dit tijdig en redelijk communiceert. Leg dit altijd schriftelijk vast, zodat er geen discussie ontstaat over wanneer welke dag is opgenomen.
Wat gebeurt er met tijdspaarfondsuren bij uitdiensttreding?
Bij uitdiensttreding worden opgebouwde tijdspaarfondsuren uitbetaald aan de werknemer. De werkgever is verplicht het opgespaarde saldo te verrekenen in de eindafrekening. Niet-opgenomen uren vervallen niet zomaar; de waarde ervan moet worden vergoed.
Dit maakt een correcte administratie van het TSF-saldo belangrijk. Als werkgever wil je altijd weten wat het actuele saldo is van elke werknemer, zodat je bij uitdiensttreding snel en correct kunt afrekenen. Een fout in de administratie kan leiden tot naheffingen of arbeidsrechtelijke discussies.
Voor roostervrije dagen geldt een vergelijkbare regel: niet-opgenomen RVD-dagen die aan de werknemer zijn toegekend, moeten bij uitdiensttreding worden uitbetaald of verrekend. Of dit altijd zo werkt, hangt af van de cao. Sommige cao’s bepalen dat RVD-dagen die de werkgever heeft ingepland maar die door de werknemer niet zijn opgenomen, toch als opgenomen gelden. Controleer dit altijd in de toepasselijke cao.
Welke cao’s kennen een tijdspaarfonds of roostervrije dagen?
Het tijdspaarfonds komt vooral voor in cao’s binnen de bouw, afbouw, schilders en aanverwante sectoren. Roostervrije dagen zijn breder verspreid en komen voor in een groot aantal Nederlandse cao’s, waaronder techniek, schoonmaak en groenvoorziening. De exacte invulling verschilt per cao.
Bekende voorbeelden van cao’s met een TSF of RVD-regeling zijn:
- Cao Bouw en Infra: kent een uitgebreid tijdspaarfonds met specifieke percentages per uurtype
- Cao Afbouw: bevat zowel TSF-uren als roostervrije dagen
- Cao Schilders, Afwerkings- en Glaszetbedrijf: werkt met een tijdspaarfonds voor extra verlofopbouw
- Cao Groenvoorziening: kent roostervrije dagen als vast onderdeel van de arbeidsvoorwaarden
- Cao Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf: bevat RVD-afspraken die per functiegroep kunnen verschillen
- Cao Klein Metaal: kent roostervrije dagen naast de reguliere vakantiedagen
Het is belangrijk om de specifieke cao van jouw sector goed te kennen. De regels rondom opbouw, opname en uitbetaling van TSF-uren en RVD-dagen kunnen per cao sterk verschillen. Pas je de verkeerde regels toe, dan loop je het risico op naheffingen of conflicten met medewerkers.
Hoe wij je helpen met tijdspaarfonds en roostervrije dagen
De administratie rondom tijdspaarfondsuren en roostervrije dagen is preciezer dan het lijkt. Verkeerde percentages, een foutief bijgehouden saldo of een gemiste cao-update kunnen snel leiden tot problemen bij de salarisverwerking of bij uitdiensttreding. Wij nemen deze administratie volledig uit handen als jouw externe HR-afdeling voor personeelsadministratie.
Wat wij voor je regelen:
- Correcte opbouw en registratie van TSF-uren en RVD-dagen per medewerker
- Toepassing van de juiste cao-regels voor jouw sector
- Bijhouden van actuele saldi en tijdige signalering bij maximumsaldi
- Correcte eindafrekening bij uitdiensttreding, inclusief TSF en RVD
- Inzage voor jou en je medewerkers via onze digitale app
Wil je weten hoe wij jouw personeelsadministratie eenvoudiger en betrouwbaarder maken? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
