Welke cao van toepassing is op jouw bedrijf, hangt af van de sector waarin je actief bent en van de cao-afspraken die in die sector gelden. In veel gevallen is een cao verplicht omdat de overheid deze algemeen verbindend heeft verklaard voor alle werkgevers in een bepaalde bedrijfstak. Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over cao-verplichtingen, zodat je als werkgever precies weet waar je aan toe bent.
Hoe wordt bepaald welke cao voor jouw bedrijf geldt?
De cao die voor jouw bedrijf geldt, wordt bepaald door de sector of bedrijfstak waarin je actief bent. Bepalend is niet alleen wat je bedrijf doet, maar ook welke werkzaamheden je medewerkers uitvoeren. Is jouw bedrijf lid van een werkgeversorganisatie die een cao heeft afgesloten, dan ben je aan die cao gebonden. Ben je geen lid, dan kan de overheid de cao alsnog verplicht stellen via een algemeen verbindend verklaring.
In de praktijk zijn er twee situaties waarin een cao van toepassing is op jouw bedrijf:
- Lidmaatschap werkgeversorganisatie: Als jouw bedrijf is aangesloten bij een werkgeversorganisatie die een cao heeft afgesloten, geldt die cao direct voor jou.
- Algemeen verbindend verklaring (avv): De minister van Sociale Zaken kan een cao algemeen verbindend verklaren voor een hele sector. In dat geval geldt de cao voor alle werkgevers in die sector, ongeacht lidmaatschap.
De aard van de werkzaamheden speelt hierbij een grote rol. Een bedrijf dat schilderwerk uitvoert, valt doorgaans onder de cao voor het schilders- en afwerkingsbedrijf, ook als het bedrijf zichzelf anders omschrijft. De feitelijke activiteiten zijn leidend.
Wat is een algemeen verbindend verklaring en waarom is die belangrijk?
Een algemeen verbindend verklaring (avv) is een besluit van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid waarmee een cao verplicht wordt gesteld voor alle werkgevers in een bepaalde sector, ook voor werkgevers die geen lid zijn van de betrokken werkgeversorganisatie. Dit maakt de cao-verplichting voor werkgevers veel breder dan alleen voor organisatieleden.
De avv is belangrijk omdat die voorkomt dat werkgevers buiten de cao om concurreren op arbeidsvoorwaarden. Zonder avv zouden niet-georganiseerde werkgevers minder kunnen betalen dan cao-werkgevers, wat oneerlijke concurrentie oplevert. Door de avv gelden dezelfde minimumafspraken voor iedereen in de sector, zoals:
- Minimumlonen en loonschalen
- Vakantiedagen en toeslagen
- Pensioenverplichtingen via een verplicht bedrijfstakpensioenfonds
- Regels rondom werktijden en overwerk
Als werkgever ben je verplicht te controleren of er een avv van kracht is voor jouw sector. Je kunt dit nagaan via het register van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Hoe vind je de juiste cao voor jouw sector?
De juiste cao voor jouw sector vind je via de website van de Rijksoverheid, waar een actueel overzicht staat van alle algemeen verbindend verklaarde cao’s. Daarnaast biedt de website van de Sociaal-Economische Raad (SER) informatie over lopende cao’s en hun looptijden. Zoek altijd op basis van de feitelijke werkzaamheden in jouw bedrijf, niet alleen op de naam of brancheomschrijving.
Praktische stappen om de juiste cao te bepalen:
- Omschrijf de werkzaamheden van je medewerkers zo concreet mogelijk.
- Zoek op de website van de Rijksoverheid welke avv-cao’s van toepassing zijn op die werkzaamheden.
- Controleer de werkingssfeer van de cao. Elke cao bevat een artikel dat beschrijft voor welke bedrijven en werknemers de cao geldt.
- Twijfel je? Neem contact op met de betreffende werkgeversorganisatie of een HR-specialist.
Let op: cao’s hebben een looptijd en worden periodiek vernieuwd. Controleer altijd of de cao die je raadpleegt nog geldig is in 2026 en of er nieuwe afspraken zijn gemaakt.
Wat als er meerdere cao’s van toepassing lijken te zijn?
Als meerdere cao’s van toepassing lijken te zijn op jouw bedrijf, is de werkingssfeer van elke cao het startpunt voor de beoordeling. Elke cao omschrijft nauwkeurig voor welke bedrijven en functies die cao bedoeld is. In de meeste gevallen lost een zorgvuldige lezing van die werkingssfeerbepalingen de overlap op.
Toch zijn er situaties waarbij de afbakening minder duidelijk is, bijvoorbeeld als een bedrijf actief is in meerdere sectoren of als werknemers verschillende soorten werkzaamheden uitvoeren. In dat geval gelden de volgende uitgangspunten:
- Hoofdactiviteit is leidend: De cao van de sector waar de meeste bedrijfsactiviteit plaatsvindt, heeft doorgaans voorrang.
- Functie van de werknemer: Voor individuele werknemers kan de aard van hun werk bepalen welke cao van toepassing is, ook als het bedrijf onder een andere cao valt.
- Specifieke cao gaat voor algemene cao: Als een specifiekere cao en een algemenere cao overlappen, prevaleert de specifiekere cao.
Bij aanhoudende onduidelijkheid is het verstandig juridisch advies in te winnen. Een verkeerde keuze heeft namelijk directe gevolgen voor de arbeidsvoorwaarden van je medewerkers en jouw aansprakelijkheid als werkgever.
Wat zijn de gevolgen als je de verkeerde cao toepast?
Als je de verkeerde cao toepast, of helemaal geen cao volgt terwijl dat wel verplicht is, loop je als werkgever aanzienlijke risico’s. Medewerkers kunnen met terugwerkende kracht aanspraak maken op de juiste arbeidsvoorwaarden, inclusief loonverschillen, vakantiedagen en toeslagen. Daarnaast kan de Inspectie SZW handhavend optreden.
De concrete gevolgen van een onjuiste cao-toepassing zijn:
- Nabetaling van loon: Werknemers hebben recht op het cao-loon. Heb je minder betaald, dan moet je het verschil alsnog vergoeden, soms over meerdere jaren.
- Boetes en sancties: De Inspectie SZW kan boetes opleggen bij overtreding van avv-bepalingen.
- Pensioenproblemen: Als je niet hebt afgedragen aan het verplichte bedrijfstakpensioenfonds, kan het fonds met terugwerkende kracht premies vorderen, inclusief rente.
- Reputatieschade: Medewerkers die merken dat hun arbeidsvoorwaarden niet kloppen, verliezen vertrouwen in jou als werkgever.
Onwetendheid is hierbij geen geldig verweer. Als werkgever ben je zelf verantwoordelijk voor het toepassen van de juiste cao.
Wanneer is het verstandig om een HR-partner in te schakelen voor cao-vraagstukken?
Het is verstandig om een HR-partner in te schakelen zodra je twijfelt over welke cao van toepassing is, als je bedrijf in meerdere sectoren actief is, of als je medewerkers aanneemt voor functies die onder een specifieke cao vallen. Ook bij groei van je personeelsbestand neemt de cao-complexiteit snel toe, en dan is externe expertise een praktische keuze.
Concrete situaties waarin een HR-partner toegevoegde waarde biedt:
- Je neemt voor het eerst personeel aan in een sector met een avv-cao.
- Je bedrijf groeit en je wilt zeker weten dat je loonschalen en toeslagen correct zijn.
- Je hebt medewerkers met verschillende functies die mogelijk onder verschillende cao’s vallen.
- Je wilt je pensioenverplichtingen correct nakomen zonder verrassingen achteraf.
- Je hebt weinig tijd om cao-wijzigingen zelf bij te houden.
Hoe wij je helpen met cao-vraagstukken
Als externe HR-afdeling voor mkb-werkgevers nemen wij de cao-administratie volledig uit handen. We zorgen ervoor dat jouw medewerkers onder de juiste cao vallen, dat loonschalen correct worden toegepast en dat je pensioen- en verzuimverplichtingen kloppen. Dat doen we concreet op de volgende manieren via onze HR-oplossingen voor mkb-werkgevers:
- Wij bepalen welke cao van toepassing is op jouw bedrijf en jouw medewerkers.
- Wij verwerken cao-wijzigingen direct in de loonadministratie, zodat jij niets mist.
- Wij bewaken de verplichtingen rondom bedrijfstakpensioenfondsen en verzuimverzekeringen.
- Jij ontvangt één overzichtelijke factuur, zonder verborgen kosten of payroll-opslagen.
- Via onze app heb jij en je medewerkers altijd inzicht in loonstroken, verlofsaldi en personeelsgegevens.
Wij werken voor werkgevers in de bouw, schilders- en afwerkingsbedrijven, klein-metaal, hoveniers en andere arbeidsintensieve sectoren waar cao-compliance dagelijkse praktijk is. Wil je weten welke cao voor jouw bedrijf geldt en hoe wij dat voor je regelen? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
Gerelateerde artikelen
- Wat is ketenaansprakelijkheid in de bouw?
- Welke documenten heb je nodig voor salarisadministratie uitbesteden?
- Hoe zet ik vakpersoneel op de loonlijst zonder administratieve rompslomp?
- Hoe regel ik HR voor mijn schoonmaakbedrijf zonder eigen afdeling?
- Hoe neem ik vakpersoneel aan zonder financiële verrassingen?
